Gà bị sổ mũi là căn bệnh thường thấy ở các đàn gà chọi và gia cầm. Bệnh có diễn biến đa dạng, có thể gây tổn hại đến sức khỏe lâu dài hoặc nghiêm trọng hơn là khiến chúng chết. Bạn hãy cùng NOHU52 tìm hiểu về nguyên nhân khiến gà chảy nước mũi và cách để nhận biết, phòng ngừa, chữa trị kịp thời.
Nguyên nhân khiến gà bị sổ mũi là gì?
Gà bị sổ mũi còn gọi là viêm mũi, là chứng bệnh về đường hô hấp rất phổ biến ở các trang trại nuôi gà đá chọi, gà thịt hay gia cầm nói chung. Nguyên nhân dẫn đến bệnh tương đối đa dạng và được chia thành 2 loại chính, bao gồm:
Gà bị sổ mũi do bệnh lý có truyền nhiễm
Bệnh lý có phần nguy hiểm hơn bởi chúng dễ dàng lây nhiễm trên diện rộng, bao gồm:
- Bệnh sổ mũi truyền nhiễm còn được gọi là Coryza do vi khuẩn Avibacterium paragallinarum gây nên.
- Bệnh hô hấp mãn tính hay hen gà (Chronic Respiratory Disease – CRD) có thiệt hại kinh tế lớn nhất vì nó kéo dài, dễ tái phát lại.
- Gia cầm bị mắc một số bệnh khác kèm theo triệu chứng chảy nước mũi là viêm thanh khí quản truyền nhiễm, tụ huyết trùng, viêm khí quản truyền nhiễm (IB).
Nguyên nhân thông thường và không truyền nhiễm
Những yếu tố thông thường có thể làm gà bị sổ mũi gồm:
- Thời tiết môi trường không thuận lợi, có thể là ẩm ướt, có gió lạnh lùa, nhiệt độ thay đổi đột ngột, nắng mưa thất thường, đặc biệt là vào những ngày giao mùa ở miền Bắc và Trung.
- Sân chuồng kém vệ sinh, phân không được dọn khiến nồng độ khí amoniac từ chất thải quá cao làm kích ứng niêm mạc mũi.
- Mật độ nuôi quá dày kết hợp với hệ thống thông gió không tốt khiến tồn đọng hơi nước, lượng oxy thấp, bụi từ lông và cám tăng cao.
- Chế độ dinh dưỡng trong quá trình nuôi không cân bằng, đặc biệt là thiếu vitamin A, thức ăn thay đổi đột ngột.
Triệu chứng xác định gà bị sổ mũi
Triệu chứng điển hình ở hầu hết gia cầm mắc bệnh là chảy nước mũi ở giai đoạn bắt đầu. Dịch từ màu trong và loãng sau 2 – 4 ngày đặc lại, có mủ trắng hoặc đóng kết thành từng khối bã đậu.
Gà bị sổ mũi cũng thường xuyên xuất hiện cơn khò khè, khó thở, vươn cổ để hắt hơi và ho để đẩy dịch đặc ra ngoài. Chúng ngày càng trở nên ủ rũ, ăn kém, lông bù xù và cơ thể gầy nhanh chóng. Đối với các con đang đẻ thì lượng trứng giảm rõ rệt.
Bên cạnh triệu chứng chung thì những con mắc bệnh còn có dấu hiệu đặc trưng là:
- Coryza: Gia cầm bị sưng phù ở phần đầu mặt, mắt dính chặt vì lượng mủ tiết ra nhiều, dịch mũi nhiều, màu vàng và có mùi hôi thối.
- CRD: Gà thở khò khè nặng, mặt sưng phù, cơ thể còi cọc so với những con cùng lứa trong đàn.
- IB: Gia cầm bị ngạt thở cấp tính, thường xuyên rướn cổ, phân màu trắng và loãng.
Cách phòng ngừa và điều trị gà bị sổ mũi
Sử dụng các biện pháp phòng ngừa để bệnh không xuất hiện là cách bảo vệ tốt nhất. Trường hợp chúng đã nhiễm khuẩn thì bạn phải có biện pháp điều trị đúng cách và kịp thời.
Biện pháp phòng ngừa bệnh gà chảy nước mũi
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, nó vừa giúp tiết kiệm chi phí, vừa đảm bảo sức khỏe cho đàn gia cầm. 3 cách phòng trừ hiệu quả mà bạn nên áp dụng để tránh gà bị sổ mũi như sau:
- Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ: Bạn cần giữ chuồng luôn khô ráo và thông gió tốt nhưng không được cho gió lạnh lùa vào. Người nuôi tránh để nền chuồng ẩm ướt vì đây là nơi trú ngụ của vi khuẩn gây bệnh:
- Lồng nuôi gà đá chọi nên dọn khay hứng phân 1 ngày/lần vào buổi sáng.
- Với nền chuồng sử dụng nền chấu thì kiểm tra vị trí gia cầm ngủ và ăn uống để hót bỏ phần trấu ẩm, vón cục 2 – 3 ngày/lần.
- Với nền chuồng sàn lưới hoặc gỗ nên hót phân mỗi ngày hoặc tối đa 2 ngày/lần để giảm lượng khí amoniac.
- Tiêm phòng vaccine: Người nuôi phải tiêm đầy đủ cho gà theo lịch tiêm chủng hoặc dịch tễ địa phương như sau:
- Vacxin Newcastle và IB lần 1 cho con non 5 ngày tuổi.
- Vacxin Coryza lần 1 cho con non 15 ngày tuổi.
- Lựa chọn giống tốt: Bạn chỉ nhập con giống từ những trang trại ấp nở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và công nghệ ủ ấp hiện đại như tập đoàn Dabaco, Công ty Giống gia cầm Lượng Huệ (Hải Phòng)…
Điều trị bệnh hiệu quả bằng kháng sinh đặc trị
Mỗi loại vi khuẩn gây bệnh sẽ có kháng sinh đặc trị phù hợp và bạn chỉ nên điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y như:
- Bệnh Coryza: Ưu tiên sử dụng các nhóm Sulfonamide hoặc kháng sinh chuyên dùng cho hô hấp như Amoxicillin.
- CRD: Cho gia cầm dùng các hoạt chất mạnh như Tylosin, Doxycycline, Enrofloxacin hay Tilmicosin.
- CRD kết hợp với E. coli: Sử dụng kết hợp kháng sinh Tilmicosin với kháng sinh diệt khuẩn đường ruột.
Lời kết
NOHU52 đã chia sẻ nguyên nhân gây bệnh gà bị sổ mũi, biện pháp và cách điều trị hiệu quả. Mong rằng những kiến thức sẽ giúp ích trong quá trình bạn nuôi dưỡng gà đá chọi và gia cầm nói chung hiệu quả.